افزايش هزينه هاي سرمايه‌گذاري و بهره برداري و تغييرات سريع در نيازهاي مصرف كنندگان، تغييرات دائمي قيمت كالا و خدمات، منجر به پيدايش و بكارگيري شيوه هاي علمي جهت تحقق سود گرديد. همچنين رقابت فشرده در دنياي تجارت مستلزم توليد با «هزينه كمتر» و «كيفيت بالاتر»   مي‌باشد. از سوي ديگر نياز جوامع جهان به كالا و خدمات، هر لحظه رو به افزايش است و دولت ها براي پاسخ گويي به اين نيازها، همه ساله مقدار قابل توجهي از منابع ملي كشورها را به اجراي طرح‌هاي توليدي و خدماتي تخصيص مي دهند. افزايش تقاضا و محدوديت منابع، كاربرد مهندسي ارزش در طرحها را توسعه بيشتري داده است. مهندسي ارزش مي‌تواند همچون ابزاري مناسب در دست مديران، در كنترل هزينه‌ها، كاهش زمان اجرا، اصلاح فرايند توليد و حتي ارتقاي كيفيت محصول عمل كند.

تفاوت عمده مهندسي ارزش با روش هاي سنتي و متعارف كاهش هزينه، رويكرد نوآورانه و جهت گيري كاركرد مدارانه است. در روش هاي سنتي، نگرش و استفاده از تجارب گذشته و عادات، نقش محوري دارد و به نوآوري و خلاقيت كه محور كار مهندسي ارزش است كمتر توجه مي‌شود.

ارزش: كمترين هزينه اي كه توسط آن يك عملكرد را (به هر وسيله اي) مي‌توان به صورت موثر، قابل اطمينان و خوب انجام داد

مهندسي ارزش روشي است (تكنيكي است) كه با برطرف ساختن ضعفها و نقصها در فرآيندهاي مختلف باعث كاهش هزينه ها مي گردد.

به طور كلي مهندسي ارزش بازنگري خلاق و سازمان يافته ارزش ها و هزينه ها به منظور بيشينه كردن شاخص ارزش مي‌باشد. كه مراحل اجراي آن شامل فازهاي عمومي، ارزيابي، اطلاعات، عملكرد، خلاقيت، بررسي و توسعه و اجرا مي‌باشد.